Siêu bão HaiYan và những đứa con của mẹ thiên nhiên

Vào ngày này cách đây gần tròn 7 năm về trước (8/11/2013), một siêu bão có tên quốc tế là HAIYAN xuất hiện và tàn phá nặng nề quốc đảo Philippines với cường độ vượt xa mọi thang đo cấp gió của các trung tâm khí tượng lúc bấy giờ. Haiyan là cơn bão chết chóc nhất tại Phillipines trong lịch sử hiện đại, với ít nhất 6.300 người đã chết do bão chỉ riêng tại quốc gia này. Haiyan cũng đồng thời là xoáy thuận nhiệt đới mạnh nhất đổ bộ lên đất liền từng được ghi nhận, và là xoáy thuận nhiệt đới mạnh thứ hai từng ghi nhận về tiêu chí vận tốc gió duy trì liên tục trong một phút.

Sáng ngày 8/11/2013: Siêu bão HAIYAN tiếp cận đảo Samar (Philippines) với vùng mắt bão sượt qua phía Nam của đảo, tiếp theo đó, siêu bão với sức mạnh hủy diệt của mình đã đổ bộ trực tiếp vào đảo Tacloban, thuộc tỉnh Leyte (Philippines) với sức gió ghi nhận được đạt 234km/h (cấp 18), giật đến 324km/h (cấp 22) kèm theo những trận mưa với lượng 400mm trong thời gian ngắn và nước biển dâng cao đến 6-8m, tàn phá nặng nề các công trình kiến trúc tại khu vực.

Đầu tiên, Haiyan đổ bộ vào đảo Guiuan, Đông Samar vào lúc 4 giờ 45 phút (giờ địa phương; 20 giờ 45 phút UTC) với tốc độ gió lên đến 196 mph (315 km/h), Haiyan trở thành siêu bão mạnh nhất trên thế giới từng đổ bộ vào đất liền.[41][42] Lúc 8 giờ 44 phút GMT, có hơn 100.000 người phải sống trong các trung tâm sơ tán và hàng trăm chuyến bay bị hủy bỏ, thông tin liên lạc với Tacloban, một thành phố có khoảng 200.000 người, đã bị gián đoạn sau khi cơn bão xảy ra. PAGASA ghi nhận lở đất xảy ra 6 lần ở quần đảo Visayas. Có khoảng 3 người chết theo thông báo của Hội đồng Kiểm soát và Giảm nhẹ Thiên tai Philippines (NDRRMC) và 7 người bị thương. Sóng lớn do bão cũng xuất hiện nhiều nơi. Trên đảo Leyte và Samar, PAGASA đo được sóng cao 4–5 m. Trung tâm Cảnh báo Bão Liên hợp (JTWC) của Hải quân Mỹ thậm chí còn ghi nhận được những đợt sóng cao tới 15 m. Đảo Leyte và thành phố Tacloban là những nơi chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, nhà cửa tại đây gần như bị san phẳng hoàn toàn. Sự tàn phá của cơn bão được mô tả là “giống như một trận sóng thần”.

Ngày 9 tháng 11, một ngày sau khi cơn bão quét qua Philippines, Hội Chữ Thập Đỏ ước tính thiệt hại nhân mạng có thể lên đến 1.200 người. Tính đến 10 giờ ngày 9 tháng 11 (giờ GMT), Hội đồng Kiểm soát và Giảm nhẹ Thiên tai Philippines đã chính thức xác nhận có 138 người đã chết do bão Haiyan và 350.000 người khác phải đi sơ tán. Ngày 10 tháng 11, ông Tescon Lim, lãnh đạo Tacloban, thủ phủ của tỉnh Leyte, cho biết số người thiệt mạng chỉ tính riêng tại thành phố này “có thể lên đến 10.000 người”. Số người rơi vào cảnh không gia cư ước tính khoảng 620.000 người và 9,5 triệu người bị ảnh hưởng. Thiệt hại kinh tế ước tính ban đầu có thể lên đến 14 tỷ USD.

Tại Việt Nam: Khi còn là siêu bão ở khu vực Miền Trung Philippines với cường độ >cấp 17, trung tâm khí tượng thủy văn lúc bấy giờ dự báo ngày 10/11 siêu bão tiếp cận bờ biển Miền Trung Việt Nam với cường độ cấp 16-17, nếu thời điểm đó có thang đo cảnh báo mức độ rủi ro thiên tai thì Haiyan đã có thể đạt cấp 5 (cấp thảm họa) trong thang đo. Tuy nhiên, siêu bão càng đi vào Biển Đông, càng suy yếu dần và đi dọc các tỉnh Miền Trung. Người dân lúc bấy giờ căng sức theo dõi từng giờ diễn biến của bão, một cuộc đại di dân đã diễn ra với gần 1 triệu người được sơ tán đến nơi an toàn tại các tỉnh Bắc và Trung Bộ, tuy nhiên đã rất may, bão chỉ đổ bộ qua tỉnh Quảng Ninh và cường độ lúc đó đã suy yếu đi rất nhiều xuống còn cấp 12 giật cấp 14.
*Dưới góc độ của Khí Tượng Thuỷ Văn đây là cơn bão hiếm thấy trong vòng 50 năm trở lại đây. Từ lúc hình thành đến khi đổ bộ điều kiện xung quanh rất thuận lợi. Nhiệt độ Thái Bình Dương luôn duy trì khoảng 29-32°C, nguồn ẩm dồi dào cung cấp. Sự hoạt động của không khí lạnh thời kì này cũng không nhiều chủ yếu hoạt động trong phạm vi 14 độ Bắc trở lên. Các bản đồ khí hậu quy mô khu vực cũng đánh giá thời điểm này hết sức thuận lợi cho sự phát triển của bão. Đỉnh điểm vào ngày 7/11/2013 cơn bão đã đạt đến độ hoàn hảo khi mà các trạm khí tượng ở thành phố Tacloban đã đo được sức gió 70m/s và trạm khí tượng này nhanh chóng bị phá hủy trước sự tàn phá của bão. Cùng lúc đó áp cao Thái Bình Dương lấn mạnh về phía tây làm cho bão duy trì hướng đi và khi đến giữa biển Đông bão đột ngột đổi hướng men theo rìa áp cao và suy yếu dần.

Việt Nam đã rất may khi tránh được sức tàn phá của cơn bão Haiyan và coi như đó là một cuộc diễn tập quy mô lớn trong tương lai khi có những cơn siêu bão như Haiyan đe dọa, với diễn biến của khí hậu đang ngày càng tiêu cực, những cơn siêu bão như Haiyan (2013) sẽ xuất hiện ngày càng nhiều và quy mô tàn phá sẽ nặng nề hơn với các khu vực ven biển trên thế giới (trong đó có Việt Nam).

Bài viết được chọn lọc và tổng hợp bởi Lê Tiến Nguyên.

Tổng hợp từ Bão trên “Tây Bắc Thái Bình Dương”; Wikipedia.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *